V-4, WĘGIERSKI CZOŁG LEKKI

W latach II wojny światowej węgierskie siły pancerne wyposażone były głównie w niemiecki sprzęt. Flagową konstrukcją przemysłu “bratanków” z południa były czołgi typu Toldi. Nie była to jednak jedyna konstrukcja, która w drugiej połowie lat 30-tych rywalizowała o miano seryjnie produkowanego czołgu węgierskiego.

“Madziarzy” już na początku lat 30-tych zaczęli myśleć o własnej konstrukcji. Posiadane do tej pory LK II były konstrukcją zdecydowanie przestarzałą i coraz mniej nadającą się do działań na nowoczesnym polu walki. Inżynierowie węgierscy bacznie obserwowali trendy w budowie broni pancernej i rozpoczęli prace nad własnymi projektami. Najlepsze efekty osiągał Nicolaus Straussler, który był autorem kilku ciekawych projektów. Jednym z nich był V-3 czyli czołg, który bardziej przypominał tankietkę niż konkretną pancerną maszynę. V-3 zaczął powstawać w 1934 roku. W przeciągu 12 miesięcy Strausslerowi udało się zaprezentować gotowy prototyp.

V3-pojazd-czolg-model

Ni to tankietka, ni to czołg. V-3 nie posiadał wieży, w której można montować uzbrojenie. Także w kadłubie nie przewidziano miejsca na karabiny maszynowe.

Pojazd zawierał niemalże wszystkie cechy, które w tamtym czasie definiowały czołg. Kadłub, podzielony na dwa przedziały, gąsienicowe zawieszenie. Brakowało wieży, co na pierwszy rzut oka upodabnia czołg do tankietki. Grubość pancerza oscylowała od 9 do 23 mm. Długość wynosił 3,6 m, szerokość 2,3 m, wysokość 2 m. Prototyp miał być wyposażony w karabin maszynowy Gebauer kalibru 8 mm. Strausslerowi nie udało się jednak wyposażyć prototypu w wieżę z uzbrojeniem. Załoga składała się z trzech ludzi. 8 tonowy czołg napędzany był 4 cylindrowym silnikiem benzynowym o mocy 100 hp. Gąsienicowe zawieszenie charakteryzowało się dużymi przednimi kołami napędowymi. Podobny rozmiar osiągały koła napędowe. Po środku znajdowały się dwie pary mniejszych kół nośnych. Tak skonstruowany pojazd był w stanie osiągnąć prędkość oscylującą od 35 do 45 km/h.

V3-model-czolg-pojazd-wegier

Można rzecz, że węgierska konstrukcja to mix kilku projektów. Tył podobny jest nieco do LT 38, natomiast zawieszenie do brytyjskiego Tetracha. Pamiętajmy jednak, że V-3 to konstrukcja gotowa już w 1935 roku, natomiast Czechosłowacki LT 38 powstał w 1938 roku podobnie jak brytyjski Tetrach.

W 1935 roku oprócz testów lądowych, postanowiono również wykonać próby wodne. Taką decyzję podjęto zapewne po doniesieniach eksperymentalnych prac jakie prowadzili ze swoimi lekkimi czołgami Brytyjczycy. Węgrzy nie starali się tworzyć zupełnie nowej konstrukcji. Zadecydował pragmatyzm i postanowiono wyposażyć V-3 w eksperymentalne pływaki, które montowano do kadłuba zarówno z lewej, jak i prawej burty. Na rufie zlokalizowano śrubę napędową. Co ciekawe pojazd utrzymywał się na wodzie i był w stanie osiągnąć prędkość 8 km/h. Pojazdem interesowała się delegacja japońskich wojskowych, jednakże Węgrom nie udało się rozpocząć współpracy z krajem kwitnącej wiśni.

V3-pojazd-model-czolg

V-3 to także pływający czołg. Straussler, główny węgierski konstruktor nie silił się na oryginalne rozwiązania. W myśl zasady “najlepsze są najprostsze pomysły” postanowił przymocować do czołgu dwa pływaki oraz śrubę napędową. Jak widać na zdjęciu tak proste rozwiązanie było nadzwyczaj skuteczne.

Brak wieży, a także uzbrojenia dyskwalifikował V-3 z poważniejszych zamówień. Również armia węgierska nie była zainteresowana niekompletnym pojazdem. V-3 pozwolił jednak inżynierowi Strausslerowi nabrać pewnego doświadczenia, które mógł wykorzystać przy kolejnym projekcie, a był nim V-4. W 1937 roku nowy model ujrzał światło dzienne. W tym samym roku doszło do testów, które nie wypadały najgorzej. Z uwagi, że wzrosła masa pojazdu, Straussler zastosował mocniejszy silnik, tak aby nie stracić w miarę dobrej mobilności, którą charakteryzował się poprzedni model. V-4 napędzany był 6 cylindrowym silnikiem benzynowym Manfred-Weiss o mocy 160 hp.

v-4_2

V-4 był rozwojową wersją V-3. W przeciwieństwie do poprzedniego modelu, V-4 posiadał wieżę z 37 mm działkiem. Dodatkowym uzbrojeniem były dwa km-y kalibru 8 mm.

Mocniejszy silnik był niezbędny, a to z uwagi że wzrosła masa pojazdu. Wzrost masy spowodowany był dodaniem wieży, w której znajdowało się uzbrojenie. Główne kalibru 37 mm oraz dodatkowe w postaci dwóch km-ów Graubera kalibru 8 mm. Jeden karabin znajdował się w wieży, drugi w przedniej płycie pancernej, obok kierowcy. Wraz zakończeniem testów, V-4 wziął udział w konkursie, którego celem było wyłonienie lekkiego czołgu dla armii węgierskiej. W szranki stanęły również konstrukcje zagraniczne: niemiecki Pz I oraz szwedzki L-60. Tym razem górą była konstrukcja szwedzka. L-60 miał niebawem stać się protoplastą dla węgierskiego Toldi. Co się stało z V-4? Mówi się, że wyprodukowano ogółem 4 prototypowe egzemplarze, podobno jeden z nich trafił w 1945 roku do Kubinki, gdzie miał przechodzić testy. O pozostałych źródła do których dotarłem milczą.

DANE-TECHNICZNE-V4

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________
P. Chamberlain, Ch. Ellis, Tanks Of The World, 1915-1945, Cassel & Co
www.moderndrawings.jexiste.be

Modelstory 30 września 2014 DZIECIŃSTWO, GŁÓWNA, WĘGIERSKIE