P103, PIERWSZY CZOŁG Z HYDRAULICZNYM ZAWIESZENIEM

W jednym ze źródeł mowa jest, że AMR P103 był pojazdem wyłącznie eksperymentalnym. I faktycznie program budowy tego Citroena zatrzymał się na etapie prototypu. Czołg został zaprezentowany w 1935 roku i chociaż spełniał stawiane mu wymagania nie podjęto decyzji o masowej produkcji. Był to pierwszy czołg w którym zastosowano hydrauliczne zawieszenie!

Początek prac na pojazdem Citroen AMR P103 miał miejsce w 1934 roku. Pierwszy prototyp gotowy był po 12-tu miesiącach intensywnych prac. Citroen nie był doświadczoną firmą w konstruowaniu pojazdów gąsienicowych. Co prawda na początku lat 30-tych jego inżynierowie opracowali półgąsienicowy opancerzony pojazd AMR P28 ale ostatecznie maszyna ta okazała się porażką. Pomimo pierwszych niepowodzeń, Citroen postanowił stanąć do konkursu na zaprojektowanie lekkiego czołgu. Ogólna specyfikacja przewidywała, że nowy model będzie charakteryzować się pancerzem grubości 13 mm, prędkością do 40 km/h, zasięgiem do 200 km.

citroen-p28-HALFTRACK

AMR P28 pierwszy z gąsienicowych pojazdów wyprodukowanych przez Citroena. fot. www.chars-francais.net

Nowością, jeśli chodzi o francuskie konstrukcje, było rozmieszczenie w nowym prototypie układu napędowego oraz przedziału załogi. Skrzynia biegów została zlokalizowana z przodu kadłuba, silnik z tyłu, a miejsce załogi znajdowało się w środku. Przypomnę, że we francuskich czołgach, począwszy od pamiętnego Renault FT dominowała zasada lokalizacji całego układu napędowego z tyłu. Skoro mowa już o układzie napędowym, warto dodać że jego sercem miał być 228 konny sześciocylindrowy silnik benzynowy.

model-p103-czolg

Prototyp P103 Citroena posiadał hydrauliczne podwozie. fot. www.aviarmor.net

W połowie lat 30-tych coraz większe uznanie zdobywało sobie zawieszenie typu Christie, jednak nie we Francji. Tam nadal dominowały rozwiązania rodem z I WŚ. Trzeba jednak pamiętać, że nad Sekwaną pracowano także nad rewolucyjnym zawieszeniem. Na pierwszy rzut oka nic nie wskazywało na to że była to wyjątkowa konstrukcja. Składało się ono z trzech par wózków (trzy z lewej i prawej strony kadłuba), w każdym z nich po dwa koła nośne. Z przodu co było niespotykane, znajdowała się para kół napędowych, a z tyłu para kół napinających. Ponadto napinanie gąsienic wspierały dwie pary rolek napinających zlokalizowanych w górnej części zawieszenia. Co było w taki razie w tym rewolucyjnego? Uwagę zwraca fakt, że właśnie w tym czołgu po raz pierwszy zastosowano hydrauliczne zawieszenie. Nie było ono oczywiście tak zaawansowane jak rozwiązanie wykorzystane przy produkcji Citroenów w latach 50-tych, mimo to zastosowane rozwiązanie ułatwiało zmianę kierunku jazdy.

citroen-p103-czolg

Czołg miał być uzbrojony w karabin maszynowy kalibru 7,5 mm. fot. www.chars-francais.net

Uzbrojeniem miał być karabin maszynowy MAC wz. 1934 kalibru 7,5 mm. Mieścił się on w sześciokątnej wieży, którą instalowano również w czołgach typu AMR 33. W nowym projekcie nie zastosowano wieżyczki dowódcy, z której doskonale (jak na warunki pancerniaków) widać było to co dzieje się dookoła czołgu. Zamiast tego w wieży znajdowały się cztery szczeliny obserwacyjne. Dwie po bokach oraz po jednej z przodu i tyłu. Załoga podobnie jak w wielu innych projektach lekkich czołgów powstających nad Sekwaną miała składać się z dwóch członków. Kierowcy oraz dowódcy.

czolg-p103-citroen

Zamiast wieżyczki dowódcy, z każdej strony wieży zastosowano szczelinę obserwacyjną, rozwiązanie wprost z czasów wielkiej wojny. fot. www.chars-francais.net

Pierwszy prototyp P103 o numerze seryjnym 84374 wszedł do testów w 1935 roku. W porównaniu z propozycjami innych producentów, Citroen najgorzej wypadał w kwestii ochrony życia członków załogi. Wybaczcie, ale pancerz grubości 5-15 mm, miał się nijak do propozycji sześciotonowego APX, w którym pancerz miał grubość 30 mm. Za produkcją seryjną Citroena przemawiały względnie dobre zawieszenie oraz hydrauliczna przekładania, ale to było za mało aby podjąć się masowej produkcji. Po testach prototyp został zdemontowany i niestety dziś można go podziwiać wyłącznie na kilku dostępnych zdjęciach.

dane-techniczne-p103

___________________________________________________________________________________________________________________________________________
www.chars-francais.net
www.doublechevron.de
www.moderndrawings.jexiste.be

Modelstory 22 lipca 2014 DZIECIŃSTWO, FRANCUSKIE, GŁÓWNA