LIGHT PATROL TANK, MIKRUS Z 40 MM DZIAŁEM

Pierwszym lekkim czołgiem na wyspach brytyjskich był Vickers Light Tank, któremu poświęciłem już jeden tekst. Dość szybko Anglicy opracowali kilka jego rozwojowych wersji. Szybko też pojawiła się zmodyfikowana nowa linia czołgów lekkich, które miały pełnić funkcję patrolowe. Oparty na konstrukcji Carden Loyda lekki pojazd, aż do końca lat 30-tych przechodził liczne modyfikacje, czyniąc go groźną dla przeciwnika maszyną w pierwszym okresie II WŚ.

Light Patrol Tank Mk I

Zanim do tego doszło, najpierw trzeba było skonstruować i zaprezentować lekki czołg patrolowy. Tak też się stało w 1932 roku, kiedy to przedstawiono dwa eksperymentalne modele tzw. Light Patrol Tank Mk I. Pierwszy z egzemplarzy został wyposażony w piórowe zawieszenie. W drugim wykorzystano zawieszenie wyposażone w resory sprężynowe. Pojazd cieszył się dużym zainteresowaniem europejskich armii. Wyspiarzom udało się „opchnąć” go do Szwecji, Danii, Finlandii i Portugalii. Co decydowało o tym sukcesie? Na pewno niskie koszty produkcji oraz łatwość produkcji. Państwa, które nie były w stanie budować własnych tanków (wyłączając Szwecję), zabiegały o kupno w miarę tanich konstrukcji, a tymi były przeważnie czołgi lekkie. Załogę tworzyło 2 czołgistów, uzbrojenie to KM kalibru 7,7 mm, pancerz oscylował grubością od 7 do 11 mm. 6 cylindrowy silnik Meadows o mocy 40 hp był w stanie rozpędzić maszynę do 43 km/h. Masa 2 tony. Wymiary: długość 2,58m, szerokość 1,74m, wysokość 1,64 m.

czolg-model-vickers-czolg-patrolowy-MKI-light-patrol-tank

Light Patrol Tank Mk I to nic innego jak czołg rozpoznawczy Carden Loyda z dostawioną cylindryczną wieżą. fot. Tanks Of The World

Light Tank model 1933

Następną wersją był Vickers-Armstrong Light Tank mod 33. Pojazd był bardzo podobny do opisywanego parę tekstów wcześniej Light Tank Mk IV. Podstawową różnicą był kształt wieży oraz mechaniczne zawieszenie, w które został wyposażony. Czołg ten znalazł nabywców głównie w Finlandii oraz na Litwie i Łotwie. Ważył już znacznie więcej niż jego poprzednik bo 3,8 tony. Załogę nadal tworzyło 2 czołgistów. Uzbrojenie to KM kalibru 7,7 mm, pancerz oscylował od 7 do 9 mm grubości. Silnik Meadows o mocy 90 hp rozwijał prędkość 64 km/h. Większa masa spowodowana była większymi wymiarami. Długość 3,61 m, szerokość 1,91 m, wysokość 1,57 m.

light-tank-model1933-light-patrol-tank

Light Tank mod 33 przypominał pojazdy serii light tank, które rozwijano w tym samym czasie. fot. Tanks Of The World

Light Tank model 1934

Po modelu 33 przyszedł czas na czołg lekki wz. 34. Wyposażony był w zawieszenie sprężynowe. Nabywców znalazł w Szwajcarii i Argentynie. Jeden z nich można obejrzeć dziś w muzeum pancernym w Thun. Partia 42 egzemplarzy została wysłana także do Belgii o czym szerzej będę pisać za kilka akapitów. Dodam w tej chwili jedynie, że pojazd został przezbrojony w KM kalibru 13,2 mm. Nowy model napędzany był tym samym 90 konnym silnikiem co w poprzedniej wersji. Dzięki niemu czołg osiągał prędkość 64 km/h. Wymiary: długość 3,61 m, szerokość 1,91 m, wysokość 1,57 m.

light-tank-model1934-light-patrol-tank

Light Tank Mod 34 różnił się od poprzednika zastosowaniem w zawieszeniu resorów sprężynowych. fot. Tanks Of The World

Light Tank model 1936

Kolejnym modelem rozwojowym był Light Tank mod 36, który różnił się od poprzedników przede wszystkim kształtem wieży. Teraz była ona sześciokątna, a nie jak w poprzednich wersjach cylindryczna. Nabywców znalazł głównie w Chinach oraz Holenderskich Indiach. Masa to 3,8 tony, załogę tworzyło 2 czołgistów, czołg uzbrojony był w KM kalibru 7,7 mm. Opancerzenie wynosiło od 7 do 9 mm. Pojazd napędzany był tym samym silnikiem więc jeśli chodzi o osiągi za wiele się nie zmieniło. Wymiary: długość 3,61 m, szerokość 1,91 m, wysokość 1,57 m.

light-tank-model-1936-light-patrol-tank

Light Tank mod 36 cechował się prostokątnym kształtem wieży. fot. Tanks Of The World

Light Tank model 1937

Duża zmiana przyszła wraz z 1937 rokiem kiedy to w miejsce KM-u zamontowano szybkostrzelne działko kalibru 40 mm. Chociaż słabo opancerzony i niepozorny, czołg stał się teraz niebezpieczną maszyną dla wszystkich pojazdów pancernych, które były na stanie Panzerwaffe w latach 1939-1940. Jak wiemy Niemcy wówczas rozstrzygnęli na swoją korzyść kampanię w Polsce, a później w Europie Zachodniej. Należy pamiętać, że zrobili to przy pomocy głównie Pz I i II oraz Pz 38(t). „Trójek” i „czwórek” nie było jeszcze wówczas w wielkich ilościach. Nawet słabo opancerzone, ale dobrze uzbrojone pojazdy stanowiły więc poważne zagrożeni dla niemieckich czołgów. Masa pojazdu wzrosła do 4 ton. Załogę nadal stanowiło dwóch czołgistów. Czasem zamiast wspomnianego działa montowano działko Oerlikon kalibru 20 mm. Pancerz nie zmienił się i nadal wynosił od 7 do 9 mm. Silnik pozostawał ten sam, a wzrost masy pogorszył mobilność. Zamiast 64 km/h czołg osiągał teraz ledwie 43 km/h. Wymiary: długość 3,61 m, szerokość 1,91 m, wysokość 1,57 m.

light-tank-model-1937-light-patrol-tank

Light Tank mod 33, mały, słabo opancerzony ale niebezpieczny dla każdego ówczesnego niemieckiego czołgu. Zawdzięczał to szybkostrzelnemu działu kalibru 40 mm. fot. Tanks Of The World

Light Command Tank

W 1938 roku powstał lekki czołg dowodzenia, który w porównaniu ze swoim poprzednikiem różnił się przede wszystkim typem zawieszenia oraz kadłubem, który był nieco większy. Tym razem Anglicy zdecydowali się wstawić wypróbowane już we wcześniejszych projektach zawieszenie Horstmana. Wieża została przystosowana do montowania dwóch sprzężonych KM-ów kalibru 7,7 mm lub jeden KM kalibru 12,7 mm, lub armatę kalibru 40 mm. Strzelec otrzymał do dyspozycji specjalny peryskop. Tym razem załoga wynosiła trzech czołgistów. Pojazd ważył 5 ton. Wzrost wagi skutkował dalszym pogorszeniem warunków jezdnych gdyż silnik pozostał ten sam. Pancerz oscylował od 4 do 11 mm. Wymiary: długość 4,14 m, szerokość 2 m, wysokość 2 m.

light-command-tank-model-light-patrol-tank

Light Command Tank to w zasadzie rozwinięcie poprzednich konstrukcji. Cechą przyciągająca wzrok obserwatorów była zapewne duża, jak na tego typu pojazd armata. fot. Tanks Of The World

 

Czytając o osiągach pojazdu jego wymiarach, opancerzeniu, czy też uzbrojeniu wczesnych wersji można dojść do wniosku, że Modelstory pomylił się pisząc na początku wpisu groźna dla przeciwnika maszyna. Powiem Wam, że nadal tak uważam, a to z uwagi na 40 mm działo, które montowano w ostatnich wersjach. Było ono w stanie przebić pancerz każdego ówczesnego niemieckiego czołgu i szkoda w zasadzie, że czołg ten nie został w większych ilościach zakupiony przez II RP. Stanowiłby on znacznie większe zagrożenie dla niemieckich tanków niż uzbrojony w 20 mm działko TKS. Pamiętajmy jednak, że naszej armii prócz sprzętu brakowało również odpowiedniej taktyki. Nawet duża liczba sprzętu porównywalnego z niemieckim nie potrafiła uchronić zachodu przed klęską, która miała miejsce wiosną 1940 roku.

dane-techniczne-light-tank-mod33 ___________________________________________________________________________________________________________________________________________
P. Chamberlain, Ch. Ellis, Tanks Of The World, 1915-1945, Cassel & Co
www.ww2drawings.jexiste.fr

Modelstory 3 czerwca 2014 BRYTYJSKIE, DZIECIŃSTWO, GŁÓWNA