HOLT GAS ELECTRIC TANK – AMERYKAŃSKA HYBRYDA

Pierwsze czołgi opierały konstrukcję na zawieszeniu produkowanym przez amerykańską firmę Holt. Chociaż US Army nie brała udziału w globalnym konflikcie, wojskowe kręgi w Waszyngtonie myślały o produkcji własnego czołgu. Kilka projektów było obiecujących. Na czoło wyścigu wysunęła się koncepcja projektowana przez firmę Holt.

W pierwszej dekadzie XX wieku Holt Manufacturing Company usilnie pracowało nad wdrożeniem zawieszenia gąsienicowego umożliwiającego pokonywanie bezdroży. Właśnie to rozwiązanie mogło być przydatne zwłaszcza w amerykańskim rolnictwie. Duże gospodarstwa potrzebowały maszyny umożliwiającej szybkie przygotowanie bezkresnych terenów rolnych pod uprawy. Tak zrodziła się potrzeba na uniwersalny ciągnik rolniczy.

czolg-hamilton-victoria

Czołg Hamiltona był jedną z pierwszych konstrukcji zaproponowanych przez inżynierów zainteresowanych budową amerykańskiego czołgu. Model ten trochę przypomina włoskiego Fiata 2000. fot. www.ww1artwork.jexiste.fr

W 1910 roku Holt opatentował nowy typ zawieszenia, zastrzegając jednocześnie nazwę „gąsienice”. Sprzedaż traktorów szybko rosła dzięki czemu spółka była w stanie przetrwać kryzys lat 1910-1912. Wraz z nastaniem wojny pozycyjnej w Europie jesienią 1914 roku, nastał okres wzmożonej produkcji dział. Sądzono, że zmasowany ostrzał artyleryjski będzie kluczem do przerwania impasu na froncie zachodnim. Rozbudowana do granic absurdu artyleria wymagała nowego środka transportu, jakim był traktor.

Holt zaczął eksportować ciągniki artyleryjskie do Anglii i Francji, a kilka egzemplarzy posłużyło do testów nad nowymi pojazdami gąsienicowymi, czołgami. Cechą charakterystyczną nowych konstrukcji miały być pancerz oraz uzbrojenie. Na podwoziu Holt’a Francuzi wybudowali St. Chamond i Schneider CA. Niemcy pracowali nad A7V. Brytyjczycy przeprowadzali testy z ciągnikami artyleryjskimi, ale pierwszy czołg oparli na zupełnie innym zawieszeniu. Pierwsze doniesienia o użyciu Mark I Tank, wywarły duży wpływ w amerykańskich kręgach wojskowych. W krótkim czasie zapadła decyzja o budowie własnego modelu. Prace rozpoczęły się wraz z początkiem 1917 roku.

czolg-holt-pokonywanie-torow

Pierwszy amerykański prototyp czołgu opierał się na zawieszeniu firmy Holt. Wykorzystano je przy produkcji pierwszych europejskich czołgów. Nic w tym dziwnego. Holt z powodzeniem eksportował do Francji i Anglii ciągniki artyleryjskie. fot. www.landships.info

Jeszcze przed przystąpieniem USA do wojny, część firm proponowało armii amerykańskiej całą serię opancerzonych pojazdów. Jedną z propozycji był tzw. “czołg zwycięstwa”, którego wstępne założenia opracowano w 1916 roku przez Oakland Motor Company (obecnie Pontiac). Sugerowano się brytyjskimi specyfikacjami ale pomysł nie spodobał się w kręgach decyzyjnych.

Kilka projektów było obiecujących. Jednym z nich była koncepcja opracowywana przez wspomnianą firmę Holt, która wraz z General Electric Company zawiązała konsorcjum. Konstruując Holt Gas-Electric Tank podpatrywano rozwiązania wykorzystane przez Francuzów. Przy okazji słowo wyjaśnienia nazwy czołgu. Gas-Electric nie oznacza, że pojazd miał napęd gazowo-elektryczny. W nowej konstrukcji zastosowano rozwiązanie wykorzystane w modelu St. Chamond, tj. silnik benzynowy zasilał generator, który z kolei przekazywał moc do silników elektrycznych napędzających odrębnie każdą z gąsienic. Gas-Electric oznacza po prostu benzynowo-elektryczny.

czolg-holt-przedzial-napedowy

Wygląda trochę jak blaszany garaż na gąsienicach, ale w środku krył się silnik benzynowy i dwa elektryczne. Do tego skrzynia biegów, chłodnica i sześciu członków załogi. fot. www.landships.info

Holt zastosował 4 cylindrowy silnik własnej produkcji, który osiągał moc 90 hp. General Electric dostarczał wspomniane jednostki elektryczne. Przy konstruowaniu modelu duży nacisk położono na wentylację i chłodzenie jednostki napędowej. Wiadomo, że system wentylacyjny zasysał znajdujące się nad silnikiem powietrze, a zużyte i zanieczyszczone wydalał poprzez wielkie żaluzje znajdujące się z lewej strony kadłuba.

Moc z silników przekazywana była na tylne koła napędowe, które wprawiały w ruch gąsienice. Model sterowano ręcznie za pomocą zmiany natężenia prądu w każdym z dwóch silników elektrycznych. Użyto standardowe zawieszenie Holt’a, z dwoma sprężynowymi wózkami, każdy z sześcioma rolkami osłoniętymi stalowymi płytami.

czolg-holt-gas-electric

Uzbrojeniem była 75 mm armata zlokalizowana w przedniej części kadłuba oraz dwa karabiny maszynowe zamieszczone w bocznych sponsonach. fot. www.landships.info

Na wspomnianym zawieszeniu umieszczono pancerną osłonę w kształcie prostokąta. W tylnej części znajdował się napęd, transmisja oraz pozostałe podzespoły służące do poruszania czołgu. Z przodu znajdowała się przestrzeń przeznaczona dla załogi. Prototyp obsługiwało sześciu żołnierzy: dowódca, kierowca, działonowy, ładowniczy i dwóch strzelców.

Udało się wybudować jedynie prototyp. Testy prowadzone w 1918 roku nie były zadowalające, więc prace nad projektem zarzucono. Dużym problemem uwidocznionym podczas prób była duża w stosunku do rozmiarów masa maszyny. Pojazd był znacznie mniejszy od Mark I Tank, a mimo to ważył niemalże tyle samo. Czołg osiągał prędkość około 9 km/h, co pod koniec wojny było już małą prędkością. Zastosowanie zawieszenia Holt’a wiązało się z tymi samymi problemami terenowymi, które występowały w europejskich konstrukcjach posiadających to samo rozwiązanie. Model miał problemy z pokonywaniem okopów i innych przeszkód terenowych. Niepraktyczny model porzucono, koncentrując się na innych projektach, ale o tym już w następnym wpisie.

Grafiki zamieszczone w galerii pochodzą ze strony www.ww1artwork.jexiste.fr

czolg-holt-gas-dane-techniczne

_________________________________________________________________________________________________________________________

http://www.landships.info
http://ww1artwork.jexiste.fr
http://www.militaryfactory.com

 

Modelstory 7 maja 2013 AMERYKAŃSKIE, GŁÓWNA, NARODZINY