FCM-F1, LĄDOWY PANCERNIK ZNAD SEKWANY

W latach 20-tych nad Sekwaną urządzono kilka ćwiczeń wojskowych, których wyniki podpowiadały generałom, że przyszłe wojny będą rozstrzygane za pomocą uderzeń szybkich jednostek pancernych. Francja pod postacią III republiki była jednak państwem, w którym o przyszłości sił zbrojnych decydował lud. Społeczeństwo chciało spokoju. Dlatego też politycy zadecydowali, że w armii rozwijana będzie koncepcja obrony w oparciu o system potężnych umocnień zwannych linią Maginota.

We Francji lat 20-tych i 30-tych nie było miejsca na czołgi ciężkie. Jednakże w latach 30-tych sytuacja w Europie zaczęła niespodziewanie przyśpieszać. Przełomowym był rok 1935 kiedy to w Niemczech powołano do życia Wehrmacht. Czarę goryczy przelało sformowanie pierwszych trzech dywizji pancernych. Co bardzie spostrzegawczy analitycy musieli zdawać sobie sprawę, że Niemcy szykują się na wojnę. Nagle nad Sekwaną zaczęto myśleć o budowie czołgów ciężkich.

fcmf1-czolg

Aż truno uwierzyć że Francuzi zdecydowali się na prace koncepcyjne, których efektem był właśnie FCM F1. To 140 tonowe monstrum miało być uzbrojone w armatę kalibru 105 i 75 mm. Miał stanowić dopełnienie francuskiej koncepcji wojny, w której czołgi ciężkie miały niszczyć wrogą piechotę. rys. www.moderndrawings.jexiste.be

Jedynym czołgiem ciężkim w arsenale francuskim w połowie lat 30-tych był pamiętający czasy wielkiej wojny FCM 2C. 10 egzemplarzy nie stanowiło żadnej większej siły ofensywnej, ani defensywnej co potwierdziły wydarzenia z maja i czerwca 1940 roku. Potrzeba było nowych czołgów, niekoniecznie ciężkich, jednakże w 1936 roku rozpoczęto we Francji prace nad takim właśnie pojazdem.

FCM F1 był czołgiem zaprojektowanym specjalnie w celu forsowania niemieckich umocnień na linii Zygfryda. Na 1941 rok zaplanowano produkcję 12 egzemplarzy. Pojazd miał ważyć 150 ton! Z innych ciekawostek można wymienić, grubość pancerza 120 mm, uzbrojenie: dwie amraty zlokalizowane w dwóch wieżach. Główne działo to kaliber 105 lub 90 mm, oraz dodatkowe kalibru 47 mm. Ponadto czołg uzbrojony miał być w 4 km-y kalibru 7,5 mm. Dwa silniki, każdy o mocy 550 hp miały rozpędzać maszynę do 24 km/h na drodze.

fcm-f1-czolg-ciezki-rysunek

Główne uzbrojoenie znajdowało się w tylnej wieży. Uzbrojenie dodatkwe w przedniej. Ponadto załogę składającą się 9 członków miały chronić 4 karabiny maszynowe oraz pancerz grubości 100 mm. rys. www.chars-francais.net

Z 12 zamówionych egzemplarzy, ostała się jeno drewniana makieta. Jaki miał być ten czołg? Początkowo skupiono się na modelu o masie nie przekraczającej 45 ton. Opisywane w zeszłym tygodniu ARL-37 i AMX-37 to właśnie efekt tego programu. Konstukcja ostatecznie nie wyszła poza masę 50 ton, ale nie oznacza to, że było to ostatnie słowo Francuzów. W ich głowach rozwijały się wizje 65, 150, a nawet 200 tonowych pojazdów, które śmiało mogły konkurować z wizjami projektowanymi w pamiętnym Komitecie Statków Lądowych w 1915 roku. We wrześniu 1938 roku mrzonki o lądowych pancernikach zaczęły przekuwać się w rzeczywistość. Właśnie wtedy podjęto decyzję o rozpoczęciu projektu budowy pojazdu o masie powyżej 100 ton. W maju 1939 roku bura konstrukcyjne ARL zaprezentowały projekt czołgu o masie 120 ton.

Maszyna miała być uzbrojona w dwa działa oraz miotacz płomieni. Bardzo podobny projekt zaprezentowała firma FCM, z tego też względu zaczęto myśleć o połączeniu tych dwóch koncepcji. Wraz z wybuchem wojny prace przyśpieszyły. Pierwsze pojazdy miały być gotowe na 1941 roku, właśnie wtedy Francja chciała uderzyć na III Rzeszę. W październiku, trzy spółki biorące udział w projekcie, a więc FCM, ARL i AMX połączyły siły w celu wybudowania dwóch prototypów. Głównym krytetium przydatności miała być możliwość załadowania pojazdu na wagon kolejowy. Wraz z końcem 1939 roku określono bardziej prezycyjną specyfikację. FCM miał być uzbrojony w działo kalibru 90 lub 105 mm oraz działo kalibru 75 mm. Pancerz miał oscylować w granicy 100-120 mm. W lipcu 1940 planowano uruchomienie produkcji, tyle że w lipcu pamiętnego roku Hitler kreślił już plany podboju Wielkiej Brytanii.

czolg-ciezki-rysunek-fcmf1

Nawet gdyby Francuzom udało się wyprodukować FCM F1 przed rozpoczęciem kampanii na zachodzie, byłby to znakomity cel dla niemieckich samolotów szturmowych, które potrafiły umieścić bomby w znacznie mniejszych konstrukcjach. rys. www.chars-francais.net

Mało kto wie, ale projekt budowy czołgu ciężkiego we Francji ma też polski akcent. W lutym 1940 roku niejaki Andre Poniatowski zaprezentował projekt czołgu o masie 220 ton! Ten gigant miał być napędzany dwoma silnikami Hispano o mocy 925 hp każdy! Kadłub miał być szeroki na 5 i długi na 12 metrów. Niestety jeszcze przed rozpoczęciem działań wojennych na zachodzie, projekt został odrzucony. W marcu gotowa była makieta FCM F1. W tym samym czasie zastopowano prace nad AMX, a 12 kwietnia drewniana makieta została zparezentowana komisji oceniającej. Ku zdziwieniu jej członków, była ona już w mocno zaawansowanym stanie. Wiele szczegółów pozwalało lepiej wyobrazić sobie skalę oraz sposob funkcjonowania czołgu.

10 maja 1940 roku, mżonki o francuskim czołgu ciężkim przerwały dywizje lekkich, a przez to niezwylkle szybkich niemieckich czołgów, które okazały się nie do zatrzymania dla cięższych i lepiej opancerzonych czołgów francuskich. Doskonale zdajemy sobie sprawę, że nawet 12 egzemplarzy planowanych 150-tonowych kolosów nic by tu nie wskórały. Klucz do zwycięstwa leżał bowiem w taktyce, wyszkoleniu oraz nastawieniu armii. Wszystkie te trzy atuty były wyraźnie po stronie Niemiec.

Jeszcze taka myśl naszła mnie podczas opracowywania tego tekstu. Co ciekawe każdy kto brał się za konstruowanie czołgów o masie przekraczającej 100 ton, w niedalekiej przyszłości musiał stawić czoła klęsce. Tak było z pamiętanym K-Wagenem i Cesarstwem Niemieckim, tak było z opisywanym dziś FCM-F1 i III Republiką i tak wreszczie było z Landkreuzerem P-1000 Ratte.

fcmf1-dane-techniczne

___________________________________________________________________________________________________________________________________________
www.chars-francais.net
www.moderndrawings.jexiste.be

Modelstory 21 października 2014 DZIECIŃSTWO, FRANCUSKIE, GŁÓWNA