AMX 38, FRANCUSKI CZOŁG PRZEŁOMU 1941/1942 ROKU

Druga połowa lat 30-tych ubiegłego wieku to wyraźny czas zmierzania ku wojnie, przynajmniej w Europie. Może nie było to oczywiste dla każdego od razu, ale dla osób trzymających rękę na pulsie pewne sygnały musiały być niepokojące. Takim sygnałem musiało być utworzenie w 1935 roku trzech dywizji pancernych w Niemczech oraz rozpoczęcie wielu projektow badawczych, których efektem miały być nowe panzery.

Oczywiście Niemcy nie publikowali tajnych projektów w gazetach, ale wywiady poszczególnych Państw nie próżnowały. Zresztą ciężko było nie zauważyć takiego “niuansu” jak remilitaryzacja nadrenii. Zaledwie dwa lata wcześniej, w 1934 roku, jeszcze major niejaki De Gaulle wydał pracę “Ku armii zawodowej” która nie była zgodna z francuską doktryną militarną. Oponował on modernizację armii tak aby była ona w stanie spełniać warunki wojny manewrowej. Nikt jednak wówczas De Gaulle’a nie słuchał. Dopiero wyraźnie agresywna polityka kanclerza III Rzeszy zmusiła sztab franuski do rewizji wcześniejszych ustaleń. Efektem rewizji założeń były zamówienia na nowe czołgi. Czymś przecież żołnierze musieli realizować manewry oskrzydlające, a kawaleria się do tego nie nadawała.

bok-francuski-czolg-AMX38

AMX 38 jeden z dwóch wybudowanych w 1940 roku prototypów. Miał to być czołg, który planowano wprowadzić do służby ma przełomie 1941/42 roku. fot. www.forum.valka.cz

W ówczesnym czasie we Francji projektowano kilka prototypów, o których już pisałem na łamach bloga. Mowa o ARL 37, AMX 37, FCM F1, G1. Wówczas zaczął też powstawać AMX 38, którego waga miała dochodzić do 20 ton. Niestety w ówczesnej Francji projekty rozwojowe trwały co najmniej kilka lat, a to w czasie gęstniejącej atmosfery na starym kontynencie było nie do przyjęcia. Otwarte konkursy przyciągały przedsiębiorstwa, które nie zawsze stosowały przejrzyste zasady rywalizacji. Ciągłe protesty, naciski zmian projektów powodowały że ogłoszenie ostatecznych danych technicznych nowej kontrukcji ciągle przekładano. Podobnie było z AMX 38. Program budowy, a w zasadzie projekt tego czołgu powstał w 1937 roku. Jednakże, aż przez całe najbliższe trzy lata, nie można było doczekać się prototypu.

Został on zaprezentowany dopiero w lutym 1940 roku. Miesiąc później wiadomo było, że nowy czołg będzie miał oficjalne oznaczenie, AMX 38. Natomiast w maju 1940 roku zaatakowli Niemcy i zastopowali tym samym dalsze prace nad wdrożeniem projektu do masowej produkcji. Zawieszenie prototypu składało się z 16 par małych kół nośnych. Tradycyjnie dochodziły do tego para większych kół z przodu oraz z tyłu. W górnej części zawieszenia znajdowały się cztery rolki napinające. Przestrzeń pomiędzy rolkami napinającymi, a nośnymi wypełniał pancerz. A jeśli już mowa o pancerzu, w najgrubszym miejscu wynosił on 40 mm. Tyle miał wybudowany prototyp, ale po jego prezentacji w lutym 1940 roku stwierdzono, że pancerz ma docelowo otrzymać 60 mm grubości.

francuski-czolg-AMX38-blog

Uwagę przykuwa pochyły pancerz wieży. Taki kształt i wielkość wpływały negatywnie na przestrzeń. Mieścił się tam tylko dowódca, który nie miał szans skutecznie wykonywać zadania kilku ludzi. O dowodzeniu czołgiem już nie wpomnę. fot. www.forum.valka.cz

Budowa kadłuba to nic nadzwyczajnego. Przypomina ona ówczesne konstruowane pojazdy. Z tyłu znajdował się przedział silnikowy z silnikiem o mocy 150 hp. Moc w stosunku do masy nie była powalająca co odbijało się na prędkości około 24 km/h. W tamtym czasie Sowieci stosowali w swoich czołgach silniki o mocy 400 hp, a Niemcy w lżejszym o 10 ton PZ II zastosowali silnik niemalże tej samej mocy. Nie ma w zasadzie czego porównywać. Czołg posiadał jedną wieżę umieszczoną w części środkowej kadłuba. Również ten projekt nie posiadał wieżyczki dowódcy. Zamiast tego boczne ściany wieży posiadały szczeliny obserwacyjne. Uzbrojeniem była armata kalibru 37 mm oraz karabin maszynowy kalibru 7,5 mm. Czołg przeszedł testy pozytywnie, mimo trwającej już od kilku miesięcy wojny, co prawda “dziwnej” Francuzi nie kwapili się z przyśpieszeniem masowej produkcji czołgu. Najwcześniej spodziewali się, że maszyna trafi do oddziałów na przełomie 1941 i 1942 roku. Dziś wiemy, że założenia te były zwykłym fantazjowaniem.

AMX-38-dane-techniczne-nowy

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________
P. Chamberlain, Ch. Ellis, Tanks Of The World, 1915-1945, Cassel & Co
www.chars-francais.net
www.forum.valka.cz

 

Modelstory 16 grudnia 2014 DZIECIŃSTWO, FRANCUSKIE, GŁÓWNA